Katowice, Staw Grunfeld

KATOWICE

Staw Grünfeld

Muchowiec — część dzisiejszej dzielnicy Katowic — Osiedle Paderewskiego-Muchowiec powstał w XVII wieku jako przysiółek. Do Katowic przyłączony w 1924 roku, a już w 1926 roku z inicjatywy Ligi Obrony przeciwpowietrznej i przeciwgazowej oraz Śląskiego Towarzystwa Lotniczego rozpoczęto tam budowę lotniska, którą ukończono w 1928 roku. Aby zapewnić eksploatację lotniska przez cały rok powstał tu pierwszy w Polsce sztuczny pas startowy. Od samego początku istnienia lotniska, aż do roku 1958, z przerwą w okresie wojennym, realizowane stąd były przez PLL Lot regularne rejsy pasażerskie do Warszawy.

Staw Grünfeld (UTM CA56) — swoją nazwę bierze od dawnego właściciela Ignatza Grünfelda, niemieckiego architekta, mistrza i przedsiębiorcy budowlanego pochodzenia żydowskiego. Jego firma od połowy XIX w. zaprojektowała i wybudowała kilkadziesiąt reprezentacyjnych budynków w Katowicach oraz okolicznych miastach. Posiadała własną cegielnię i odkrywkę gliny w ówczesnej podkatowickiej osadzie, czyli dzisiejszy staw Grünfeld. Staw ma powierzchnię 4,7 ha.

POWRÓT

Ważki Katowic

Zdjęcia: Katarzyna Przondziono
Google Earth

Badania terenowe i tekst: Krzysztof Przondziono

© Ewa Miłaczewska

W bezpośrednim otoczeniu stawu znajdują się ogródki działkowe. Nieco dalej na wschód znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Śląskiego.
(Google maps)

Od kilku lat istnieja plany przystosowania lotniska dla celów przyjmowania mniejszych lotów rejsowych (zwanych z ang. general aviation). Na razie na tym poprzestano.
(Google Earth)

Staw jest własnością prywatną, zajmuje powierzchnie 3,8 h. Niestety jego brzegi są mocno zaśmiecone, co o dziwo nie przeszkadza temu, że woda jest tu bardzo czysta.
(foto Katarzyna Przondziono)

Z dalszej perspektywy prezentuje się nieźle zarówno latem jak i zimą.
(foto Katarzyna Przondziono)

Widok na stronę wschodnią, który już niebawem diametralnie się zmieni, o czym nie miałem pojęcia zaczynając zbierać materiały do tej strony.
(foto Katarzyna Przondziono)

Wizualizacja ze strony inwestora. Tak ma tu być już niebawem. Prace zostały rozpoczęte. Będzie niepowtarzalna okazja do sprawdzenia jak to wpłynie na zmiany w populacji ważek.
(foto http://www.urbanity.pl/budynek5329/grunfeld)

Ważki zarejestrowane nad Stawem Grünfeld
w trakcie wielokrotnych obserwacji w ciągu całego roku 2011
(26 gatunków)
Kliknięcie w nazwę ważki powoduje przejście do strony poświęconej danemu gatunkowi

Zygoptera

Pałątka mała Lestes virens

Pałątka zielona Lestes viridis

Straszka pospolita Sympecma fusca

Tężnica wytworna Ischnura elegans

Nimfa stawowa Enallagma cyathigerum

Łątka dzieweczka Coenagrion puella

Oczobarwnica większa Erythromma najas

Oczobarwnica mniejsza Erythromma viridulum

Łunica czerwona Pyrrhosoma nymphula

Pióronóg zwykły Platycnemis pennipes

Anisoptera

Żagnica jesienna Aeshna mixta

Żagnica ruda Aeshna isoceles

Żagnica sina Aeshna cyanea

Husarz władca Anax imperator

Husarz ciemny Anax parthenope

Szklarka zielona Cordulia aenea

Miedziopierś metaliczna Somatochlora metallica

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata

Lecicha pospolita Orthetrum cancellatum

Lecicha mała Orthetrum coerulescens — gatunek chroniony

Zalotka białoczelna Leucorrhinia albifrons — gatunek chroniony

Szablak krwisty Sympetrum sanguineum

Szablak żółty Sympetrum flaveolum

Szablak późny Sympetrum striolatum

Szablak zwyczajny Sympetrum vulgatum

Szafranka czerwona Crocothemis erythraea — ważka południowa

Obserwacje

Pałątka mała Lestes virens	Nieliczne samce i samice.

Pałątka zielona Lestes viridis	Nieliczne samce i samice.

Straszka pospolita Sympecma fusca	Nieliczne, ale zaobserwowano zarówno osobniki teneralne jak i zeszłoroczne.

Tężnica wytworna Ischnura elegans	Powszechna nad samym stawem i w okolicy.

Nimfa stawowa Enallagma cyathigerum	Występowanie masowe.

Łątka dzieweczka Coenagrion puella	Liczna.

Oczobarwnica większa Erythromma najas	Liczne samce i samice tandemy i składanie jaj.

Oczobarwnica mniejsza Erythromma viridulum	Wielokrotne (ale mniej liczne niż w przypadku E.najas) obserwacje samic i samców oraz składanie jaj.

Łunica czerwona Pyrrhosoma nymphula	Liczne obserwacje samców i samic, tandemy.

Pióronóg zwykły Platycnemis pennipes	Wielokrotne obserwacje licznych samców i samic oraz ich zachowań rozrodczych.

Żagnica jesienna Aeshna mixta	Wielokrotne obserwacje licznych samców patrolujących odcinki brzegów.

Żagnica ruda Aeshna isoceles	Wielokrotne obserwacje samców patrolujących odcinki brzegów.

Żagnica sina Aeshna cyanea	Wielokrotne obserwacje samców patrolujących odcinki brzegów.

Husarz władca Anax imperator	Wielokrotne obserwacje licznych samców patrolujących odcinki brzegów. Oraz samic składających jaja.

Husarz ciemny Anax parthenope	Ponad 20 samców tandem i składanie jaj.

Szklarka zielona Cordulia aenea	Gatunek obserwowany parokrotnie acz nieliczny.

Miedziopierś metaliczna Somatochlora metallica	Kilkakrotne obserwacje pojedynczych samców.

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata	Wielokrotne obserwacje licznych samców patrolujących odcinki brzegów. Samice składające jaja.

Lecicha pospolita Orthetrum cancellatum	Wielokrotne liczne obserwacje samców oraz tandemów oraz składanie jaj przez samice.

Lecicha mała Orthetrum coerulescens	Jednokrotna obserwacja 1 osobnika.

Zalotka białoczelna Leucorrhinia albifrons	Trzykrotna obserwacja, w tym jeden osobnik teneralny.

Szablak krwisty Sympetrum sanguineum	Obserwacje samców i samic, oraz składanie jaj.

Szablak żółty Sympetrum flaveolum	Jeden samiec.

Szablak późny Sympetrum striolatum	Kilka samców.

Szablak zwyczajny Sympetrum vulgatum	Kilka samców.

Szafranka czerwona Crocothemis erythraea	Kilkanaście samców, tandemy, kilkakrotne obserwacje składania jaj przez samice.