Szablak późny (podobny)
Sympetrum striolatum


Rozmiary: Długość ciała Sympetrum striolatum ok. 40 mm
Rozpiętość skrzydeł ok. 60 mm
Czas występowania
imagines:
VI-X
Obszar występowania: Sympetrum striolatum spotykamy w całym kraju do wysokości 725 m n.p.m., jednak w części północno-wschodniej kraju jest lokalny i rzadki — patrz mapka

NA SKRÓTY
Występowanie
Biotop
Samiec
Samica
Zachowania rozrodcze
Galeria zdjęć

Zdjęcia: Leszek Bielecki
Marek Gryboś
Michał Kaczorowski
Elżbieta Lewandowska
Krzysztof Lewandowski
Ewa Miłaczewska
Jarosław Wenta
Przemysław Żurawlew
Tekst: Ewa Miłaczewska
© Ewa Miłaczewska

 

Występowanie
 
Występowanie Sympetrum striolatum w Polsce — szkic sporządzony na podstawie Atlasu rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce

1 — umiarkowanie rozpowszechniony

2 — lokalny i rzadki

2 — obszar poza zasięgiem występowania

4 — punkty, w których wykonano zdjęcia:
LB — Leszek Bielecki — Brzeg Dolny
MG — Marek Gryboś — Bagry w Krakowie
MK — Michał Kaczorowski — Gdynia
EL — Elżbieta Lewandowska — okolice Włocławka
KL — Krzysztof Lewandowski — okolice Włocławka
EM — Ewa Miłaczewska — okolice Woli Polskiej, pow. Mińsk Mazowiecki
JW — Jarosław Wenta — Niedzica
— Przemysław Żurawlew — okolice Pleszewa
 
 
Biotop
Sympetrum striolatum to gatunek pionierski, który najchętniej pojawia się nad nowymi, płytkimi zbiornikami wodnymi, lub zbiornikami z niewielką ilością roślin wodnych. Lubi zbiorniki antropogeniczne — żwirownie, piaskownie i stawy, a także starorzecza i rowy. Ważka ta jest podobna do szablaka zwyczajnego Sympetrum vulgatum i od tego podobieństwa pochodziła jej stara polska nazwa — podobny, którą zmieniono, aby nie trzeba było tego podobieństwa tłumaczyć.
 
Sympetrum striolatum nie muszę szukać daleko. Spotykałam je przez kilka pierwszych lat po wybudowaniu naszego oczka wodnego, na działce w powiecie Mińsk Mazowiecki. Później, gdy oczko nadmiernie zarosło, szablaki te przeniosły się gdzieś indziej. W 2007 roku zrobiliśmy przebudowę oczka i przez jakiś czas ilość posadzonych tam roślin znowu będzie niewielka. Sympetrum striolatum pojawiły się w 2008 roku, w rok po przeprowadzeniu przebudowy oczka. Czekałam na nie z niecierpliwością i aparatem fotograficznym, bo liczyłam na to, że taki odnowiony zbiornik wodny zauważą i nie zawiodłam się.

(foto Ewa Miłaczewska)
 
 
Samiec
 
Samiec Sympetrum striolatum w locie.

(foto Ewa Miłaczewska)
 
Kolor pasów na bokach tułowia u młodych samców jest fosforyzująco żółty.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Między tymi pasami tułów jest brązowoczerwony. Pterostigmy też są brązowoczerwone. Nogi ważki mają żółte „lampasy”, co pozwala nam ją zaliczyć do szablaków żółtonogich.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
W zupełnie podobnych warunkach, nad niedawno zagospodarowanym oczkiem wodnym, obserwował samca Sympetrum striolatum Leszek Bielecki z Brzegu Dolnego.
Tu widzimy bezbarwne skrzydła ważki z czarnymi żyłkami.

(foto Leszek Bielecki)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
W 2009 roku w sierpniu (po przebudowie oczka wodnego), zdając sobie sprawę, że wizyty szablaków późnych, lubiących świeżopowstałe zbiorniki, nie będą trawały wiecznie, że oczko zarośnie i ważki te znajdą sobie lepsze miejsce pobytu, postanowiłam porobić trochę zdjęć pokazujących ich budowę.
Z bliska widzimy, że na nogach S. striolatum występuje żółty pas po ich zewnętrznej stronie. Na bokach czerwonego odwłoka występują trójkątne, zwrócone wierzchołkami ku przodowi ważki, czarne plamki.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
To zbliżenie pokazuje pierwsze segmenty odwłoka i wtórny aparat kopulacyjny.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Głowa S. striolatum — widzimy jasnobrązowe oczy złożone i jasne czoło, nadustek i wargę górną. Między czołem a okiem nie ma widocznego, czarnego szwu.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Tu dla porównania pokazuję głowę szablaka zwyczajnego Sympetrum vulgatum. Można tu zobaczyć, co to jest ten szew między okiem a czołem i jak głowa szablaka wygląda, gdy szew na niej występuje, a wyżej — kiedy go brak.

(foto Ewa Miłaczewska)
 
 
Samica
 
Samicę było znacznie trudniej sfotografować, ale i to się udało. To młoda samica. Na bokach jej tułowia widać jasne plamy takie, jak u samca.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
To już dojrzała samica. Zdjęcie zrobione w Niedzicy 31 sierpnia 2011 r. Na powiększeniu zobaczymy płytkę zakrywającą ujście narządów płciowych, jest ona tylko lekko odchylona od brzusznej strony odwłoka — inaczej niż u samicy szablaka zwyczajnego Sympetrum vulgatum.

(foto Jarosław Wenta)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
To też dojrzała samica. Zdjęcie zrobione w okolicach Włocławka 31 sierpnia 2010 r.

(foto Elżbieta Lewandowska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Ta sama samica.

(foto Krzysztof Lewandowski)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Zachowania rozrodcze
 
To para, sfotografowana w 2004 roku — mimo, że sfotografowana nieostro — ciągle warta jest pokazania.

(foto Ewa Miłaczewska)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Galeria zdjęć
 
 
1 października 2008 roku w Gdyni.
(foto Michał Kaczorowski)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
20 sierpnia 2010 roku w powiecie pleszewskim.
(foto Przemysław Żurawlew)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Jesień 2011 r. — Stary samiec sfotografowany w okolicach Włocławka. Odwłok samca tego szablaka często jest taki właśnie cienki, równy, „zapałkowaty”.
(foto Krzysztof Lewandowski)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Jesień 2011 r. — Ten sam stary samiec z Włocławka — barwy z wiekiem zbrązowiały. Pasy na bokach tułowia przestały być jaskrawe. Bardzo wyraźnie jednak brak tu zaciemnienia przy szwie oko-czoło.
(foto Krzysztof Lewandowski)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Jesień 2011 r. — Bagry w Krakowie.
(foto Marek Gryboś)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
16 sierpnia 2009 r. — Wola Polska pow. Mińsk Mazowiecki. Złapany samiec zwinął się w kółeczko.
(foto Ewa Miłaczewska)
 

Z terminami użytymi w opisie można zapoznać się na stronie: SŁOWNIK lub BUDOWA WAŻKI.

Porównanie szablaków spotykanych w Polsce można obejrzeć na stronie: SZABLAK SYMPETRUM.