|
Strona główna |
Ważki-menu | Słownik | Etapy życia | Drapieżnictwo | Historia | Biotopy | Literatura | Linki |
|
Od autorki |
Systematyka ważek |
Budowa ważki |
Zachowania rozrodcze |
Procesy życiowe |
Czas lotów |
Ważki dużych miast |
Wasze obserwacje |
Ważki w filatelistyce |
|
Oczobarwnica mniejsza
Erythromma viridulum |
|
|
||||||||||||||||||||
| Występowanie | |
|
Występowanie Erythromma viridulum w Polsce — szkic sporządzony na podstawie Atlasu rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce
1 — hipotetyczny zasięg historyczny 2 — obszar ostatnio skolonizowany 3 — obszar prawdopodobnie skolonizowany 4 — obszar poza zasięgiem występowania 5 — punkty, w których wykonano zdjęcia:
PM — Piotr Mikołajczuk — Międzyrzec Podlaski EM — Ewa Miłaczewska — okolice wsi Wola Polska pow. Mińsk Mazowiecki |
| Biotop | |
| Erythromma viridulum w przeszłości gatunek występujący w południowej części Polski Niżowej. Obecnie rozszerza swój zasięg ku północy. Zapewne granica północna zasięgu już przekroczyła granice naszego kraju, lecz w dość szerokim pasie na północy (woj, pomorsko-kujawskie i zachodniopomorskie) występowanie tej ważki nie jest dostatecznie udokumentowane. W górach nie występuje, najwyższe występowanie stwierdzono na wysokości 560 m. Lubią wody stojące: stawy i jeziora zasobne w substancje odżywcze z dużą ilością roślinności zanurzonej, okresowo wynurzającej się, takiej jak rogatek Ceratophyllum i wywłócznik Myriophyllum. | |
|
To miejsce nad brzegiem międzyrzeckiej żwirowni, w którym Piotr fotografował oczobarwnice mniejsze. Widać tu pływające na powierzchni wody glony, są też całe połacie porośnięte rogatkiem sztywnym i wywłócznikiem. To rośliny ulubione przez oczobarwnice mniejsze.
(foto PM) |
|
To moje ukochane jeziorko (torfowisko) leśne. Dwa razy widziałam tu oczobarwnice mniejsze, wygląda na to, że są tu rzadkością. Pod brzegiem po którym najczęściej chodzę (tam, gdzie widać rosnące nad brzegiem brzozy) nie ma roślinności zanurzonej ani pływającej. Z drugiej strony zbiornika jest grząskie torfowisko i bardzo rzadko tam bywam. Pewnie właśnie tam należałoby szukać tych ważek.
(foto EM) |
| Samiec | |
|
Cechą charakterystyczną, od której to utworzono nazwę obu naszych oczobarwnic, są czerwone oczy samców. Na tym zdjęciu niewprawnym okiem nie jest wcale łatwo odróżnić, że to oczobarwnica mniejsza.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Różnice najbardziej widoczne są z boku. Oczobarwnice mniejsze mają niebieskie nie tylko dwa ostatnie (9 i 10) segmenty odwłoka, ale też spód i boki segmentu 8. U oczobarwnic większych cały bok segmentu 8 jest czarny. Cechy te pokazują strzałki.
Zestawiając te zdjęcia starałam się pokazać różnicę długości obu ważek, która wynosi nawet 6 milimetrów, czyli blisko 20%. (foto PM) |
|
Samce oczobarwnicy mniejszej siadają chętnie na pływających roślinach wodnych — tu na liściu rdestu ziemnowodnego Polygonum amphibium. Podobnie postępują oczobarwnice większe.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
To ten sam samiec widziany z góry. Zabarwione na czarno fragmenty tułowia i odwłoka mają — podobnie, jak u oczobarwnic większych — metaliczny połysk.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Jako miejsce odpoczynku i punkt obserwacyjny wystarcza im pływający kożuch glonów.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
To złapany przeze mnie samiec Erythromma viridulum znad leśnego torfowiska niedaleko wsi Gęsianka w powiecie Mińsk Mazowiecki.
(foto EM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
| Samica | |
|
Samiczki siadają dyskretnie na roślinach nadwodnych. Ich ubarwienie jest bardzo podobne do ubarwienia samców, są również niebiesko-czarne, choć niebieski kolor na ostatnich segmentach odwłoka wydaje się mniej jaskrawy niż u samców i wyraźnie bardziej szary. Ich oczy są jednak zielono-brązowe — a nie jaskrawoczerwone, jak oczy samców.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
| Zachowania rozrodcze | |
|
Wkrótce oczobarwnice Erythromma viridulum zaczęły łączyć się w pary.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Na tym zestawieniu dobrze widać różnicę między parą oczobarwnic większych (z lewej) i mniejszych (z prawej). Samice oczobarwnic większych są zielono-czarne, zaś oczobarwnic mniejszych niebiesko-czarne, nie mają też tak jaskrawych pomarańczowo-zielonych oczu jak samice oczobarwnic większych. (foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Składanie jaj odbywa się w tandemach. Jaja składane są na rogatek, wywłócznik lub po prostu na kożuch glonów nitkowatych. Każdy samiec do samego końca dba o przekazanie swoich genów potomstwu — patrz Zachowania rozrodcze.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Tu osiem tandemów (sądząc z ilości widocznych, czerwonych par oczu samców) przymierza się do składania jaj w znajdujące się tuż pod powierzchnią wody gałązki rogatka sztywnego. Nie rywalizują ze sobą o miejsce.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
| Larwa/wylinka | |
|
Larwa Erythromma viridulum sfotografowana przez Piotra w warunkach domowego „studio”.
(foto PM) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
| Z terminami użytymi w opisie można zapoznać się na stronie: SŁOWNIK lub BUDOWA WAŻKI. |