|
Strona główna |
Ważki-menu | Słownik | Etapy życia | Drapieżnictwo | Historia | Biotopy | Literatura | Linki |
|
Od autorki |
Systematyka ważek |
Budowa ważki |
Zachowania rozrodcze |
Procesy życiowe |
Czas lotów |
Ważki dużych miast |
Wasze obserwacje |
Ważki w filatelistyce |
|
Miedziopierś żółtoplama
Somatochlora flavomaculata |
|
|
|||||||||||||||||||
| Występowanie | |
|
Występowanie Somatochlora flavomaculata w Polsce — szkic sporządzony na podstawie Atlasu rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce
1 — obszar występowania 2 — obszar poza zasięgiem występowania 3 — punkt, w którym wykonano zdjęcia:
SB — Szymon Bzoma — okolice Gdańska JL — Jakub Liberski — okolice Imielina, Górny Śląsk PM — Piotr Mikołajczuk — Międzyrzec Podlaski i okolice EM — Ewa Miłaczewska — użytek ekol. Brzoza koło Częstochowy |
| Biotop | |
| Somatochlora flavomaculata zasiedla wody stojące, są to głównie torfowiska niskie, rzadziej sfagnowe. Występuje również nad bagnistymi obrzeżami jezior, nad oczkami i bagnami śródleśnymi z dużą ilością turzyc, rzadziej nad rowami śródłąkowymi. Jest ważką szeroko rozprzestrzenioną, co wcale nie oznacza, że pospolitą. | |
|
Piotr Mikołajczuk przyglądał się miedziopiersiom żółtoplamym w okolicach Międzyrzeca Podlaskiego na leśnych bagienkach i torfowiskach. Tu torfowisko w okolicy wsi Puchacze w gminie Międzyrzec Podlaski.
(foto Piotr Mikołajczuk) |
|
Użytek ekologiczny Brzoza. Staw Stara Brzoza, w Parku Krajobrazowym Lasy nad Górną Liswartą, niedaleko Częstochowy. Somatochlora flavomaculata zasiedla bagniste obrzeża tego stawu.
(foto Ewa Miłaczewska) |
| Samiec | |
|
27 czerwca 2010 r. Piotr spotkał pierwsze samce Somatochlora flavomaculata, które pozwoliły podejść na tyle blisko, żeby je sfotografować. Samce mają wąskie odwłoki zakończone długimi i smukłymi przydatkami analnymi. Zewnętrzne narządy są dwukrotnie dłuższe od wewnętrznych i mają końce skierowane ku sobie. Po bokach metalicznie zielonego odwłoka występują żółte, matowe plamki. Przy ciemnozielonym ciele ważki jasnozielone oczy wydają się bardzo jaskrawe. (foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
U niektórych, zwłaszcza starszych, samców żółte plamki na bokach odwłoka są z góry niewidoczne.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Tego samca Szymon Bzoma spotkał 30 lipca 2009 r. w okolicy wsi Mechelinki, między Gdynią a Puckiem, na nadmorskiej plaży. Ważka przebywała tam być może na polowaniu. Na powiększeniu dobrze widać charakterystyczny dla gatunku kształt narządów analnych. (foto Szymon Bzoma) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Plamki na bokach odwłoka widać tu znacznie lepiej. Skrzydła ważki są czarno użyłkowane, bez widocznych zażółceń, pterostigmy są również czarne. (foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Boki tułowia są zielone, ale w słońcu — zwłaszcza u młodych, jak ten samiec, osobników — błyszczą prawdziwym złotem. Tu widzimy też, że żółte plamki na bokach odwłoka mają trójkątny kształt.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Czoło miedziopiersi żółtoplamej jest ciemnozielone z żółtymi plamkami na bokach, Żółte są również żuwaczki i wargi dolne.
Pod drugim segmentem odwłoka widzimy pokaźnych rozmiarów, żółty wtórny aparat kopulacyjny. Nogi Somatochlora flavomaculata są całkowicie czarne.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Tu widzimy zestawienie głów dwóch miedziopiersi, u miedziopiersi metalicznej Somatochlora metallica żółte plamki, występujące po bokach, niemal łączą się ze sobą pod spodem zielonego czoła. Rozdziela je tylko cieniutka ciemna linia pionowa. Natomiast u miedziopiersi żółtoplamej Somatochlora flavomaculata plamki te nie łączą się i spód czoła jest ciemnozielony. Zdjęcie S. flavomaculata zrobiłam 24 czerwca 2011 r podczas VIII Sympozjum Sekcji Odonatologicznej P.T. Entomologicznego na wycieczce do użytku ekologicznego Brzoza, nad stawem Stara Brzoza, w Parku Krajobrazowym Lasy nad Górną Liswartą, niedaleko Częstochowy. (foto Ewa Miłaczewska) |
|
Zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne narządy analne samca są podgiete do góry, u podstawy zaś górne (zewnętrzne) narządy wyposażone są w wyraźnie widoczne ząbki.
(foto Ewa Miłaczewska) |
|
Starszy samiec, z niemal niewidocznymi (nawet z boku) plamkami na odwłoku. Sfotografowany 21 sierpnia 2010 r. w okolicach Imielina na Górnym Śląsku.
(foto Jakub Liberski) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
| Samica | |
|
Młoda samica Somatochlora flavomaculata napotkana przez Szymona Bzomę 9 lipca 2007 r. przy ujściu Przekopu Wisły do Zatoki Gdańskiej. Ważka siedziała nad rzeką. Niewykluczone, że jej stałym siedliskiem są torfowiska na Żuławach. Ma ona jaskrawożółte plamki po bokach szerszego niż u samca tułowia. O jej młodym wieku świadczą jaskrawe barwy i brązowe oczy — które z wiekiem staną się zielone, jak u wszystkich miedziopiersi. (foto Szymon Bzoma) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Ta sama młoda samica widziana z boku. Pod spodem, między 8 a 9 segmentem odwłoka widzimy ostre, odstające od ciała pokładełko. Nie jest ono tak wielkie, jak u Somatochlora metallica, ani tak malutkie, jak u Somatochlora arctica.
(foto Szymon Bzoma) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Piotr Mikołajczuk sfotografował dojrzałą, zielonooką samicę Somatochlora flavomaculata dopiero 23 lipca 2010 r. Stąd jej ciemniejsze kolory — nie jest ona już bardzo młoda. Samica ma znacznie grubszy odwłok niż samiec.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Żółte plamki na bokach odwłoka, mimo iż z wiekiem zrudziały, są znacznie bardziej widoczne niż u samca — po prostu są większe.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Odwłok samicy kończą długie, proste i sztywne narządy analne.
(foto Piotr Mikołajczuk) |
|
Głowa S. flavomaculata jest podobna do głów wszystkich miedziopiersi: ma ciemne, metaliczniezielone czoło z żółtymi plamkami po bokach.
(foto Piotr Mikołajczuk) |
| Zachowania rozrodcze | |
|
10 sierpnia 2010 r. w okolicach Imielina na Górnym Śląsku Jakub Liberski zrobił w gąszczu nadbrzeżnych zarośli kilka zdjęć składającej jaja samicy Somatochlora flavomaculata — niestety przy kiepskim oświetleniu.
(foto JL) |
|
Proces skladania jaj skończył się tak, jak często się kończy.
(foto Jakub Liberski) |
| Larwa/wylinka | |
|
27 czerwca 2010 r. Piotr znajdował czyste i lśniące wylinki Somatochlora flavomaculata na gałązkach krzewów i niskich drzewek. Są to wylinki o bardzo długich odnóżach charakterystycznych dla całej rodziny szklarkowatych Corduliidae.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Widzimy wyraźne kolce boczne, dłuższe na 8 niż 9 segmencie oraz kolce grzbietowe dobrze tu widoczne na segmentach 5-9.
(foto Piotr Mikołajczuk) Kliknij w zdjęcie aby powiększyć. |
|
Z terminami użytymi w opisie można zapoznać się na stronie: SŁOWNIK lub BUDOWA WAŻKI.
Porównanie wszystkich Somatochlora spotykanych w Polsce można obejrzeć na stronie: MIEDZIOPIERŚ SOMATOCHLORA. |