|
Występowanie
|
| |
|
Występowanie Sympetrum depressiusculum w Polsce — szkic sporządzony na podstawie Atlasu rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce
1 — rdzeń zasięgu
2 — strefa brzeżna
3 — obszar poza zasięgiem występowania
4 — punkt, w którym wykonano zdjęcia:
PBu — Paweł Buczyński — stawy w Grotowie, gm. Górowo Iławeckie, pow. bartoszycki
PM — Piotr Mikołajczuk — okolice Międzyrzeca Podlaskiego
MW — Michał Wolny — Grabówka w woj. opolskim
|
| |
| |
|
Biotop
|
|
Szablaki Sympetrum depressiusculum obserwować można nad płytkimi, silnie zarośniętymi zbiornikami wodnymi, mogą to być stawy rybne, również te opróżniane na zimę. Występować mogą też na obrzeżach terenów bagnistych, głównie w rowach. Rzadziej są to wody wolnopłynące.
|
| |
|
Tak wyglądało to miejsce 1 czerwca 2009 roku, kiedy Piotr fotografował tu szablaki wędrowne Sympetrum fonscolombii. Jest to kałuża powstała we wgłębieniu wyrytym gąsienicami koparek podczas eksploatacji żwiru.
(foto PM)
|
| |
|
W drugiej połowie sierpnia 2009 r. miejsce to wyglądało już nieco inaczej. Kałuża niemal całkowicie wyschła, gdzieniegdzie pozostały miejsca z wodą po kostki. Lustro wody stało się niewidoczne. Teraz wśród innych szablaków latały tu szablaki przypłaszczone. Piotr znalazł tam też około 40 wylinek Sympetrum depressiusculum, co na tak niewielką wodę wydaje się całkiem sporą liczbą — zwłaszcza, że nie zabrał ich stamtąd wszystkich. Znalezione wylinki potwierdzają rozwój w tym miejscu.
(foto PM)
|
| |
|
Kwadrat UTM: CA07, piaskownia między Grabówką a Kotlarnią w woj. opolskim (niedaleko Kędzierzyna–Koźla), 13 lipca 2011 r.
(foto MW)
|
| |
| |
|
Samiec
|
| |
|
Tego samca Piotr fotografował w połowie sierpnia 2009 roku w Międzyrzecu Podlaskim. S. depressiusculum zwykle można spotkać w lipcu i sierpniu (czasem wcześniej lub jeszcze później — zależnie od temperatury), jednak w małych populacjach i zwykle na niewielkich obszarach.
Szablak przypłaszczony Sympetrum depressiusculum charakteryzuje się pomarańczowoczerwonym jaskrawym kolorem. Na bokach odwłoka, na segmentach 3-8, ma wydłużone, trójkątne czarne plamki, widoczne także z góry.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
10 sierpnia 2007 r. nad stawami w Grotowie, w gminie Górowo Iławeckie, pow. bartoszycki. Samiec w promieniach słońca.
(foto PBu)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Boki tułowia są żółto-brązowe, z wyraźnymi czarnymi szwami, boki odwłoka są pomarańczowo-żółte.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Szablak ten ma czarne nogi.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Czoło Sympetrum depressiusculum jest kremowożółte. Między okiem a czołem widać wyraźny czarny szew, wzdłuż tego szwu bok czoła jest zaciemniony, ciemna jest też linia graniczna czoła z żółtym ciemieniem. Oczy tych szablaków są brązowe z wierzchu, a od spodu zielone lub żółtozielone, zależnie od kąta padania światła.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Skrzydła S. depressiusculum mają jasne, beżowe, duże pterostigmy. Żyłki kostalna i subkostalna (dwie pierwsze żyłki na przedniej krawędzi skrzydła) oraz łączące je żyłki poprzeczne są żółtopomarańczowe, wszystkie pozostałe czarne.
Odwłoki tych szablaków są dość szerokie, zwłaszcza w obrębie 5-7 segmentu. Są też wyraźnie grzbietobrzusznie spłaszczone, od czego pochodzi polska nazwa gatunkowa — szablak przypłaszczony.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Starsze osobniki ciemnieją, jak wszystkie ważki, zanika żółty kolor, lecz czarne plamki na bokach spłaszczonego odwłoka są ciągle wyraźnie widoczne.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
| |
|
Samica
|
| |
|
Zdjęcie samicy S. depressiusculum Piotr zrobił około dwa tygodnie wcześniej niż samca, czyli w końcu lipca 2009 r. w Międzyrzecu Podlaskim.
Samice są jaskrawe pomarańczowo-żółte. Tak jaskrawe, że początkowo myślałam — biorąc pod uwagę jasne, niemal białe pterostigmy — że to młody samiec. Dopiero bliższe przyjrzenie się narządom analnym wykazało co innego. Odwłoki samic nie są tak wyraźnie wypłaszczone i rozszerzone, jak samców.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Samice mają takie same, czarne, trójkątne znaki na odwłoku jak samce.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Samice S. depressiusculum mają takie same oczy i czoła, jak samce. Na czołach takie same czarne znaki. No i oczywiście tak samo czarne nogi.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Samica w piaskowni między Grabówką a Kotlarnią w woj. opolskim (niedaleko Kędzierzyna–Koźla), 13 lipca 2011 r.
(foto MW)
|
| |
|
Ta sama samica z przodu.
(foto MW)
|
| |
| |
|
Larwa/wylinka
|
| |
|
Wylinka S. depressiusculum znaleziona przez Piotra Mikołajczuka w okolicach Międzyrzeca Podlaskiego. Ma ona charakterystyczne, duże kolce boczne na segmentach 8 i 9. Długość kolców na segmencie 9 przekracza długość samego segmentu. Kolce grzbietowe są tu widoczne na segmentach 5-8.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
Ta sama wylinka w widoku z boku. Kolce grzbietowe mają długość bliską połowy długości segmentów, na których występują.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|
| |
|
A to żywa larwa złapana przez Piotra w międzyrzeckiej żwirowni. Widoczne są na niej wszystkie omówione wyżej cechy, choć znacznie mniej wyraźnie niż na wylince.
(foto PM)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
|