data powstania strony:
25 III 2010 r.


data ostatniej aktualizacji:
29 IX 2016 r.
napisz
do mnie:
ogłoszenia,
aktualizacje
i
sprawozdania
z sympozjów

U W A G A: STRONA JEST W CIĄGŁYCH PRZEMIANACH I UZUPEŁNIENIACH, aby oglądać ostatnią wersję — a nie tę, którą już zapamiętał komputer — radzę ODŚWIEŻAĆ KAŻDĄ ODSŁONĘ po otwarciu.
U W A G A: Coraz częściej pojawiają się na stronie ZDJĘCIA LARW I WYLINEK, robione w terenie oraz w warunkach „laboratoryjnych” — dla przedstawienia szczegółów budowy, charakterystycznych dla poszczególnych gatunków.

Nic nie zastąpi w przypadku oznaczania wylinek dobrego klucza i analizy pod mikroskopem. Porównywanie ze zdjęciami nie daje tak jednoznacznych rozwiązań, jak w przypadku imagines. Jest to o wiele trudniejsze. Tak więc zamieszczone fotografie tylko w sposób orientacyjny zaznajamiają nas z wyglądem larw i wylinek poszczególnych gatunków.

Larwy i wylinki, których zdjęcia obecne są na stronie oznaczyli: Paweł Buczyński, Bogusław Daraż, Andrzej Kucharski, Jakub Liberski, Piotr Mikołajczuk, Ewa Miłaczewska, Grzegorz Tończyk, Michał Wolny i Piotr Zabłocki. Konsultujemy się między sobą, ale przesyłanie zdjęć nie daje gwarancji dobrej oceny i w wielu przypadkach konieczne jest przekazywanie eksponatów.


29 IX 2016
Sezon ważkowy powoli zbliża się do końca, to znaczy ważki na pewno jeszcze będą, ale nie będzie już nowych gatunków. W tej sytuacji możemy rozpocząć prezentowanie wyników obserwacji na stanowiskach miejskich. Zaczniemy — z przykrością — od stanowisk straconych. Na nich już z całą pewnością nie łatwo będzie cokolwiek zaobserwować. Są to dwa stanowiska Załęska Hałda w Katowicach i Oczko wodne w osiedlu Michałów w Radomiu. Dokumentację tych strat nadesłali Alicja Miszta i Marek Miłkowski.
22 IX 2016
Dziś zamieszczam 15 nowych zdjęć na stronie żagnicy jesiennej Aeshna mixta — jest to 6 fotografii wylinki oraz 7 zdjęć szczegółów anatomicznych imago nadesłanych przez Andrzeja Kucharskiego oraz jedno będące fragmentem zdjęcia, które nadesłal Jan Tarur-Dytkowski, a także piękną fotografię młodego samca od Pawła Buczyńskiego.
MIGRACJA cd. Ze stacji ornitologicznej na przylądku Vente (Ventes Ragas) na Litwie, nad Zalewem Kurońskim w ciągu 10 dni wypuszczane będą oznakowane ważki. Wśród 600 osobników dwunastu gatunków znalazła się Aeshna affinis. Ważki oznaczono kolejnymi numerami i literami LT. Informacje o napotkaniu tak oznakowanej ważki należy przekazywać: berndgliwa@yahoo.de. Prace te będą kontynuowane w 2017 roku.
15 IX 2016
MIGRACJA cd. Tym razem w ujęciu historycznym — wycinek z Kuriera Warszawskiego z dnia 17 czerwca 1933 roku, wydanie poranne. R. 113, 1933, no 165 — informacja o masowym przelocie Libellula quadrimaculata nad okolicą Warszawy. Takie przeloty nie są wielką rzadkością — patrz na wcześniej zamieszczoną notkę Warszawa 1956, a całkiem niedawno zaobserwowano masowy przelot nad Wybrzeżem Gdańskim.
8 IX 2016
Na stronie żagnicy torfowej Aeshna juncea przybyło 14 zdjęć. Są one efektem wizyty złożonej 28 lipca bieżącego roku w Bieszczadzkim Parku Narodowym przez Andrzeja Kucharskiego. Odwiedził tam małe torfowisko położone przy szlaku z Wołosatego na Tarnicę, gdzie spotkał młode i dojrzałe samce oraz zebrał wylinki. Wylinki będzie fotografował w sezonie jesienno-zimowym i pokażemy je w innym terminie.
1 IX 2016
Dziś zobaczymy 5 nowych, bardzo pięknych zdjęć samic żagnicy rudej (żagwi) Aeshna isoceles otrzymanych od Sylwii Dziadoń z Koszalina.
25 VIII 2016
Strona lecichy południowej Orthetrum brunneum wzbogaciła się o 12 zdjęć, zdjęcia nadesłali Andrzej Kucharski i Marek Miłkowski.
MIGRACJA cd. Otrzymaliśmy informację o wypuszczeniu przez odonatologów łotewskich ze stacji ornitologicznej w Pape na południu wybrzeża Bałtyku na Łotwie oznakowanych ważek. Ważki mają barwne plamy na prawej parze skrzydeł — https://insectmigration.wordpress.com/dragonfly-migration/. Celem projektu jest badanie migracji tych owadów, a Polska może być na trasie ich przelotu. Autorzy projektu proszą o przesyłanie wiadomości ze zdjęciami lub podaniem gatunku i opisem kombinacji kolorów na adres podany na stronie http://www.lubi.edu.lv/index2.php?lang=2&sid=45&subsid=64.
18 VIII 2016
Zgodnie z przyjętym zwyczajem odkrywca ma prawo być kreatorem nazwy gatunku — tak więc Paweł i Edyta Buczyńscy oraz Wiaczesław Michalczuk uzgodnili polską nazwę Pantala flavescensnomadka żółtawa.
16 VIII 2016
Dzięki Pawłowi i Edycie Buczyńskim oraz Wiaczesławowi Michalczukowi powstała strona nowego dla Polski gatunku ważki — Pantala flavescens !!! Jest to już 74. gatunek ważki zaobserwowany w Polsce. Ważka znalazła się także w spisie alfabetycznym, spisie ze zdjęciami, czasie lotów i systematyce, bo to przecież już NASZA choć tak egzotyczna ważka.
Pogoda jest ciągle letnia, szukajmy więc miejsc mocno nagrzanych słońcem — jak patelnia. Niekoniecznie nad wodą, choć zapewne płyciutkie bajorka i większe kałuże są dobrymi obiektami dla tej ważki. Raczej miejsca niezacienione drzewami, raczej na otwartej przestrzeni. A więc do dzieła!
YES, YES, YES !!! — cytując klasyka — Mamy drugą ważkę Pantala flavescens !!!
Dziś dostałam list od Pawła Buczyńskiego:
„właśnie dostałem wiadomość od Wiacka Michalczuka — przysłał mi świeże zdjęcia samca Pantala flavescens polującego 12 sierpnia w cegielni w Lęborku. Osobnika chyba dość młodego, czyżby synek „mojego” samca obserwowanego w czerwcu? :-) Zatem mamy drugie potwierdzenie (i tym razem z dokumentacją foto), że gatunek jest - i, że dotarł nad Bałtyk. Mogę powtórzyć słowa klasyka: pisarze do piór! Ważkarze do obserwacji w terenie! :-)
Ewo, możesz to puścić na swoją stronę (Wiacek pozwala), może jeszcze komuś się uda.”

Wiadomość ta będzie uzupełniana, w miarę otrzymywania bliższych danych — zdjęcia też będą.
11 VIII 2016
Na stronie lecichy białoznacznej Orthetrum albistylum przybyły zdjęcia ważek widzianych na nowych stanowiskach, poza przyjętym w 2009 r. zasięgiem występowania. Są to ważki zauważone w Worku Turoszowskim przez uczestników XIII Sympozjum Odonatologicznego i zarejestrowane przez Piotra Nowoszyńskiego w okolicy Olsztyna. Poza tym fotografujący głównie na Podkarpaciu Andrzej Kucharski przysłał zdjęcia szczegółów anatomicznych tej lecichy. W sumie strona wzbogacona została o 10 fotografii.
4 VIII 2016
Całkowicie przebudowałam stronę husarza ciemnego Anax parthenope, a stało się to za przyczyną Andrzeja Kucharskiego, który przysłał mi 10 nowych, doskonałych zdjęć szczegółów anatomicznych. Część z nich zastąpiła starsze zdjęcia, część jest na stronie nowością. Wyjątkowa drapieżność tej ważki została umieszczona w osobnej zakładce.
28 VII 2016
Wreszcie mogłam podsumować wyniki obserwacji ważek w dużych miastach za okres 2010-2015. Poprzedni tak szczegółowy bilans przeprowadziłam dwa lata temu. Pojawiło się kilka nowych gatunków w poszczególnych miastach, zaś w ogólym bilansie mamy dwie nowe ważki. Obserwacje prowadzono łącznie na 111 stanowiskach w 16 miastach.
14 VII 2016
Ostatnie już stanowisko w Kielcach — to oczyszczalnia wód opadowych przy ulicy Prochownia, gdzie Joanna Przybylska i Roman Maniarski w 2015 roku zarejestrowali 7 gatunków ważek.
14 VII 2016
Ostatnie już stanowisko w Kielcach — to oczyszczalnia wód opadowych przy ulicy Prochownia, gdzie Joanna Przybylska i Roman Maniarski w 2015 roku zarejestrowali 7 gatunków ważek.
14 VII 2016
Dziś zamieszczam Sprawozdanie z XIII Ogólnopolskiego Sympozjum Odonatologicznego w Działoszynie. Sprawozdanie napisał i opatrzył większością zdjęć Jakub Liberski. Zdjęcia załączyli również: Bogusia Jankowska, Grzegorz Tończyk i Maciej Górka.
Mnie na Sympozjum w tym roku nie było, przez co moja rola ogranicza się wyłącznie do pracy webmastera.
7 VII 2016
Jeszcze jedno stanowisko w KielcachRodzinny Ogród Działkowy im. Stefana Żeromskiego, gdzie Joanna Przybylska i Roman Maniarski obserwowali ważki na 25 zbiornikach położonych wśród ogrodów na największym w Europie „działkowisku”.
Poza tym drobne uzupełnienie części historycznej na stronie warszawskiego Parku Skaryszewskiego oraz we wstępie link do opracowania „Przyroda Parku Skaryszewskiego” — raport z realizacji Projektu w 2014 r. A także informacja o wydanej niedawno monografii „Park Skaryszewski w Warszawie — przyroda i użytkowanie” pod redakcją naukową Jerzego Romanowskiego.
30 VI 2016
Na stronie żagnicy rudej Aeshna isoceles dodałam 5 zdjęć wylinki, zrobionych przez Andrzeja Kucharskiego.
23 VI 2016
Na stronie husarza władcy Anax imperator dodane zostało 5 zdjęć wylinki, które wykonał Andrzej Kucharski. Na stronie Zachowania rozrodcze przybyło kolejne zdjęcie „mezaliansu” samca zalotki większej Leucorrhinia pectoralis z samicą zalotki czerwonawej Leucorrhinia rubicunda zrobione w tym roku przez Jakuba Liberskiego.
16 VI 2016
Kolejne stanowisko w Kielcach to Piaski — wyrobisko przy torach kolejowych, gdzie Mariusz Gwardjan zaobserwował 14 gatunków ważek na niewielkim, podłużnym zbiorniku.
12 VI 2016
8 czerwca 2016 r. w Lasach Kozłowieckich pod Lublinem Paweł Buczyński spotkał po raz pierwszy w Polsce ważkę Pantala flavescens.
Pantala flavescens (zdjęcie) to największy migrator w świecie owadów. Występuje w południowej Azji w Afryce, Australii, Ameryce (mapa). Pokonuje masowo tysiące kilometrów przelatując nad lądami i oceanami. W Europie pojawia się głównie z Bliskiego Wschodu, jej zasięg kończy się tu na Bosforze i Cyprze. Dalej zdarza się obserwować tylko pojedyncze osobniki w czasie od czerwca do sierpnia. Widywana, choć bardzo rzadko, bywa na Bałkanach.
Największą dotad sensacją było schwytanie jej 29 maja 2013 r. i oznaczenie przez Anatolija P. Szapowała i Pawła Buczyńskiego na Mierzei Kurońskiej w Obwodzie Kaliningradzkim (opisane tutaj). Można było oczekiwać jej w Polsce, bo skoro została już raz stwierdzona na obszarze Obwodu Kaliningradzkiego musiała przez Polskę wędrować.
Tak więc obserwujmy, fotografujmy i ewentualnie chwytajmy, choć spotkanie tej ważki jest tak prawdopodobne jak trafienie głównej wygranej w Totka. Obserwacje pozwolą na ewentualne śledzenie kierunków migracji. Pantala flavescens to eurytop i może być nad zbiornikiem każdego rodzaju, choć raczej preferuje wody płytkie, ciepłe, nagrzane; ale równie dobrze można go spotkać z dala od wody, podczas żerowania, jak to miał szczęście zaobserwować Paweł Buczyński.
9 VI 2016
Dziś 16 nowych zdjęć — na dwóch stronach jednocześnie.
1. Na stronie gadziogłówki pospolitej Gomphus vulgatissimus zobaczymy zdjęcie przeobrażenia samicy i trzy zdjęcia żywej larwy od Michała Wolnego i Piotra Zabłockiego oraz dwa zdjęcia wylinki od Andrzeja Kucharskiego.
2. Na stronie gadziogłówki żółtonogiej Gomphus flavipes dodane zostały dwa zdjęcia stanowisk z Opolszczyzny i trzy fotografie żywej larwy od Michała Wolnego i Piotra Zabłockiego oraz 5 zdjęć wylinki od Andrzeja Kucharskiego.
2 VI 2016
Wracamy do Kielc i udajemy się na nowe stanowisko nad rzeką Silnicą, gdzie Mariusz Gwardjan i Roman Maniarski zaobserwowali 6 gatunków ważek — to mało, ale odkąd rzeka zanieczyszczana jest zrzutem kwaśnych wód z kamieniołomu w Wiśniówce fauna jest tam bardzo uboga. I pomyśleć, że jeszcze 23 czerwca 2007 r. w sąsiedztwie osiedla Dąbrowa napotkano samicę Cordulegaster boltonii.
26 V 2016
Na stronie przenieli dwuplamej Epitheca bimaculata przybyło 10 nowych fotografii — 4 zdjęcia wylinki, 3 zdjęcia tegorocznego przeobrażenia oraz dwa zdjęcia stanowiska w Uhercach Mineralnych, na którym już czwarty sezon Andrzej Kucharski rejestruje te ważki. Ponadto zdjęcie żywej larwy z Opolszczyzny od Michała Wolnego.
19 V 2016
Następne uzupełnienia obserwacji prowadzonych przez Mariusza Gwardjana na „starych” stanowiskach w Kielcach — na stanowisku Stawki – piaskownia przybyły 4 gatunki, Gruchawka – osadniki Elektrociepłowni Kielce przybył tylko jeden gatunek, Szydłówek – jezioro zaporowe na rzece Silnicy wzbogacił się również o jeden gatunek, a nad zbiornikiem Mójcza zaobserwowano 4 dotąd niewidziane tam ważki.
12 V 2016
Nowe spostrzeżenia Mariusza Gwardjana na „starych” stanowiskach w Kielcach — w kamieniołomie Kadzielnia przybyło 5 gatunków, w piaskowni Wietrznia zarejestrowano również 5 nowych gatunków, w kamieniołomie w rezerwacie Biesak–Białogon stan odonatofauny wzrósł o 8 gatunków, a w dolinie rzeki Bobrzy w Pietraszkach tylko o jeden gatunek.
5 V 2016
Kolejnych 7 nowych zdjęć tym razem wylinki żagnicy zielonej Aeshna viridis z Trestna koło Wrocławia. Zdjęcia wylinki wykonał Piotr Zabłocki.
28 IV 2016
Dziś zobaczymy 7 nowych zdjęć wylinki miedziopiersi północnej Somatochlora arctica i dwa zdjęcia stanowiska w rezerwacie Torfowisko pod Zieleńcem w Kotlinie Kłodzkiej. Wylinkę znalazł tam w 2009 roku Bogusław Daraż i podarował ją Andrzejowi Kucharskiemu, który ją dla nas sfotografował.
21 IV 2016
Ostatnie ze stanowisk badanych w 2015 roku na Górnym Śląsku — Dolina Lipinki w Świętochłowicach — Katarzyna i Krzysztof Przondziono przygotowali bogaty materiał zdjęciowy, a zaobserwowali 11 gatunków ważek.
14 IV 2016
Kolejne trzy zdjęcia wylinki zrobione przez Andrzeja Kucharskiego i Michała Wolnego pojawiły się na stronie Libellula fulva. Pora więc na porównanie głównych cech larw i wylinek na stronie Libellula.
7 IV 2016
W tym roku pierwsze ze stanowisk w KielcachRezerwat skalny Ślichowice, gdzie Mariusz Gwardjan w latach 2013–2015 obserwował 10 gatunków ważek — może niewiele, ale zbiornik w tym kamieniołomie ma niestabilny poziom wody, a ponadto jest bardzo ubogi w roślinność wodną.
31 III 2016
Cztery nowe zdjęcia wylinki zrobione przez Andrzeja Kucharskiego pojawiły się na stronie Libellula quadrimaculata.
24 III 2016
Mija właśnie sześć lat istnienia strony — z tej okazji wszystkie mapki rozprzestrzenienia gatunków zostały wymienione na nowe.
Dziś obejrzyjmy stanowisko Stawy Głęboki i Żabiok w Murckach na obszarze Katowic, na którym Krzysztof Przondziono zarejestrował 11 gatunków ważek.
17 III 2016
Na stronie Cordulegaster bidentata mamy zmianę — jest to 9 zdjęć wylinki autorstwa Andrzeja Kucharskiego.
A na stronie Cordulegaster boltoni dodałam trzy bardzo ciekawe punkty obserwacyjne na północno-wschodnim skraju Polski na podstawie artykułu, do którego podany jest link.
10 III 2016
Na stronie Cordulegaster boltoni nastąpiła kolejna aktualizacja, jest to 7 zdjęć wylinki zrobionych przez Piotra Zabłockiego.
Jednocześnie pojawia się pierwsza nowa mapka. Powodem tej ostatniej zmiany jest fakt, że na mapki nanoszona jest coraz większa ilość punktów, z których pochodzą zdjęcia, co wymaga coraz większej dokładności ich lokalizowania, a na starych szkicach nie było to łatwe. Nowe mapki będą się pojawiały stopniowo, niezależnie od stałych dat aktualizacji stron.
3 III 2016
Stanowisko Osadniki KWK Murcki–Staszic w Tychach, na którym Krzysztof Przondziono zaobserwował 13 gatunków ważek.
Sekcja Odonatologiczna Polskiego Towarzystwa Entomologicznego zaprasza do udziału w: XIII Ogólnopolskim Sympozjum Odonatologicznym „Białe plamy na mapie ważek Polski — Worek Turoszowski”,
Działoszyn–Bogatynia, 23–26 VI 2016.
Tu możemy pobrać Komunikat nr 1.
24 II 2016
Na stronie Libellula depressa przybyło 5 zdjęć wylinki zrobionych przez Andrzeja Kucharskiego.
18 II 2016
Kolejne nowe stanowisko w konurbacji Górnego Śląska — o dźwięcznej nazwie Staw Kokotek — w Rudzie Śląskiej, na którym Krzysztof Przondziono zarejestrował 10 gatunków ważek.
11 II 2016
Na stronie Orthetrum cancellatum przybyły 4 zdjęcia wylinki zrobione przez Andrzeja Kucharskiego.
4 II 2016
Na trzech dalszych, opisanych w poprzednich latach stanowiskach w Radomiu — Marek Miłkowski zaobserwował w ubiegłym sezonie kolejne gatunki ważek, na stanowisku dolina rzeki Mlecznej w północnej części miasta napotkał 3 nowe gatunki, w parku Stary Ogród również trzy, a na użytku ekologicznym Bagno tylko 1 nowy gatunek.
28 I 2016
Andrzej Kucharski zaczął fotografować swoją kolekcję wylinek, dziś możemy obejrzeć 3 zdjęcia na stronie Cordulia aenea i 2 zdjęcia na stronie Somatochlora metallica.
21 I 2016
Na opisanych w poprzednich latach stanowiskach w Radomiu — Marek Miłkowski zaobserwował kolejne gatunki ważek, i tak na stanowisku stawy kolmatacyjne przy zbiorniku rekreacyjnym Borki dostrzegł 5 nowych gatunków, zaś w dolinie Kosówki dwie dotąd tam nierejestrowane ważki.
14 I 2016
Dziś kolejny — 11(2) — numer naszego czasopisma wraz z pdf-ami zawartych w nim artykułów.
Jest to ostatni numer wydany pod redakcją Pawła Buczyńskiego, o czym zawiadamia nas w liście na wstępie tego zeszytu. Od następnego numeru Odonatrix będzie wychodziła jako rocznik, wyłącznie w formie internetowej, a redaktorem naczelnym będzie Grzegorz Tończyk.
Pawłowi Buczyńskiemu i jego Zespołowi bardzo dziękujemy za ogrom pracy i serca włożonego podczas jedenastu lat w istnienie pisma, które dla wielu z nas jest ważnym źródłem informacji, a Grzegorzowi Tończykowi życzymy wielu nowych pomysłów i przyjemności w pracy redakcyjnej.
7 I 2016
Rok rozpoczynamy opisem stanowiska w Tychach — jest to przedzielone groblami na trzy zbiorniki zapadlisko w Czułowie. Sprawozdanie z obserwacji ważek przygotował Krzysztof Przondziono.
Nowy „firmowy” kalendarz dla wszystkich Czytelników.
Tym razem cały kalendarz poświęcony jest szablakom Sympetrum.
Zdjęcia zamieszczone w kalendarzu wykonali: Jakub Liberski, Piotr Mikołajczuk, Krzysztof Pakuła, Krzysztof Przondziono, Jarosław Wenta, Przemysław Żurawlew i ja.
Tu można pobrać go w formie pliku pdf — klikając w zdjęcie lub link obok.
 
OGŁOSZENIA
OGŁOSZENIE !!!

Dr Alicja Miszta z Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, ul. Św. Huberta 35, 40-543 Katowice
koordynuje z ramienia Sekcji Odonatologicznej PTE monitoring ważek południowych
.

Ważki te mogą w okresie upałów pojawiać się liczniej niż zwykle. W załączeniu pliki pdf pomocne w ich rozpoznawaniu: żagnica południowa Aeshna affinis, husarz wędrowny Anax ephippiger, szafranka czerwona Crocothemis erythraea, lecicha południowa Orthetrum brunneum, lecicha mała Orthetrum coerulescens, szablak południowy Sympetrum fonscolombii i szablak wędrowny Sympetrum meridionale.
Wyniki obserwacji prosimy przekazywać na adres a.miszta@cdpgs.katowice.pl w formie opisanej tutaj.
 
Aktualizacje z 2015 roku
Aktualizacje z 2014 roku
Aktualizacje z 2013 roku
Aktualizacje z 2012 roku
Aktualizacje z 2011 roku
Aktualizacje z 2010 roku
 
Sprawozdania z Ogólnopolskich Sympozjów Odonatologicznych